Geleneksel gayrimenkul yatırımları, yüksek sermaye ve uzun süreç gerektirir. Özellikle konut veya ticari projelere doğrudan yatırım yapmak isterseniz bütçe ve prosedür açısından sınırlamalarla karşılaşabilirsiniz. Gayrimenkul sertifikası ise bu engelleri aşan bir yatırım aracıdır. Küçük birikimlerle büyük projelere ortak olmanıza imkân tanır ve doğrudan mülk sahibi olmadan gelir elde etmenizi sağlar.
Küçük yatırımcılar için düşük tutarlı paylar, büyük yatırımcılar için ise daha yüksek paylarla proje ortaklığı mümkündür. Peki, gayrimenkul sertifikası nasıl, nereden alınır? Gelin, yatırımcıların finansal durumuna, hedeflerine göre esnek bir yapı sağlayan bu sertifikalara birlikte göz atalım.
Gayrimenkul sertifikası, temelde bir gayrimenkul projesine katılım hakkı veren menkul kıymettir. Sertifikayı alan kişi, doğrudan mülk sahibi olmaz, bunun yerine belirli proje üzerinden ortak olur ve gelirden pay alır. Küçük birikimlerle büyük projelere katılımı mümkün kılar.
Yatırımcılara, projeden pay alma hakkı verirken projeye katılım ile getiri süreci tamamen şeffaf işler. Çünkü sertifikalar, SPK ile katılım bankacılığı düzenlemeleri çerçevesinde ihraç edilir. Böylece faizsiz, etik değerlere uygun finansal araç üzerinden yatırım yapabilirsiniz.
Yasal olarak sertifikalar SPK lisanslı katılım bankaları veya yetkili aracı kurumlar tarafından ihraç edilir. Bankanız, kimlik ile finansal uygunluğunuzu kontrol eder, sertifikayı güvenli şekilde kaydeder. Kontrollerle haklarınız güvence altına alınırken projenin SPK ve TKBB düzenlemelerine uygun ilerlemesini sağlar. Katılım bankacılığı prensiplerine uygun olduğundan sertifikalar faizsiz yatırım modeli oluşturur.
Gayrimenkul sertifikaları, yatırımcılara sadece gelir paylaşımı değil, projenin ilerleyişi hakkında düzenli raporlar da sunar. Raporlar, projenin değer artışı, kira geliri, diğer finansal detayları içerir. Hem riskleri görebilir hem de getiri potansiyelini takip edebilirsiniz. Ayrıca farklı yatırımcı profillerine uygun seçenekler sunar.
Banka veya proje geliştiricisi üzerinden faizli işlem yerine, projenin gerçek geliri ile değer artışı üzerinden kazanç elde etmiş olursunuz. Böylece etik bir yatırım ortamı sağlanır. Öte yandan gayrimenkul sertifikaları, farklı projelere ve yatırımcılara göre de çeşitlenebilir. Örneğin; bazı projeler yalnızca konut odaklı iken bazıları ticari veya karma projeleri kapsar. Sertifika türleri yatırımcının payına ve projenin özelliklerine göre değişir.
Yatırım yapmak istediğiniz projeyi belirlemek, gayrimenkul sertifikası almanın ilk adımıdır. Katılım bankanız size proje hakkında detaylı bilgi sunar. Bu bilgiler arasında projenin konumu, planlanan yapısı, öngörülen değer artışı ve riskler yer alır. Siz de verileri değerlendirerek hangi projeye katılacağınızı seçebilir, başvuru için şu adımları izleyebilirsiniz:
Sertifika alımında öncelikle sözleşme hükümlerini dikkatle okumalısınız. Gelir dağıtımı, proje süresi ve devredilebilirlik gibi detayları incelemelisiniz.
Yalnızca SPK lisanslı katılım bankaları ve yetkili aracı kurumlar üzerinden gayrimenkul sertifikalarını almanız mümkündür. Bankalar, projeye göre farklı sertifika türleri sunarak tercihinize uygun seçenekler oluşturur.
Sertifika başvuruları, şube veya online kanallar üzerinden yapılabilir. Banka, başvuru sırasında kimlik ile finansal uygunluğu değerlendirir. Belgeler onaylandığında sertifika kaydı tamamlanır ve proje payınızı resmi olarak edinebilirsiniz.
Bazı bankalar ek danışmanlık hizmeti de sunar. Hizmet kapsamında proje seçimi ve sertifika tutarının doğru belirlenmesi sağlanır. Böylece yatırım süreci daha kontrollü, güvenli şekilde gerçekleşir.
Gayrimenkul sertifikası ile doğrudan konut sahibi olmak mümkün, ancak bunun için yeterli sayıda sertifika biriktirmelisiniz. Her projede bir bağımsız bölüme karşılık gelen sertifika adedi, proje dokümanlarında, izahnamelerde belirtilir. Bu sayıya ulaştığınızda proje tamamlandığında ilgili konutun tapusunu devralabilirsiniz.
Eğer yeterli sertifikaya sahip değilseniz veya konut almak istemiyorsanız, yatırım yine de geçerli olur. Bu durumda sertifika sahibi olarak proje gelirlerinden, değer artışından pay almaya devam edebilirsiniz. Yani yatırım dolaylı olarak kazanç sağlar ancak tapu doğrudan size geçmez.
Bazı projelerde ise sertifika sahiplerine öncelikli satın alma hakkı tanınır. Önceliklendirmenin amacı, yatırımcının konut edinme fırsatını artırmaktır. Yatırım yapmadan önce bu gibi bilgilere de sözleşme üzerinden ulaşmanız mümkün. Kısaca hem dolaylı gelir elde edebilir hem de yeterli sertifikaya ulaştığınızda konut sahibi olma imkânına sahip olabilirsiniz.
Sertifikalar sayesinde proje gelirlerinden pay alabilirsiniz. Eğer proje kira geliri üreten yapıya sahipse belirlenen dönemlerde bu gelir yatırımcılara dağıtılır. Gelir dağıtımı, sözleşme hükümlerine ve projenin performansına bağlıdır.
Öte yandan proje tamamlandığında kar payı da alabilirsiniz. Paylar, projenin satış gelirinden hesaplanır. Gayrimenkulün değer artışı ve gelirlerinden faydalanmış olursunuz. Projenin performansına göre oran artabilir veya azalabilir.
Sınırlı sermaye ile büyük projelere ortak olma imkânı sunan gayrimenkul sertifikaları, gelir elde etmeniz için ideal bir yatırım çeşididir. Diğer avantajları ise şöyle sıralanabilir:
Gayrimenkul sertifikalarında riskler de mevcuttur ve bunları da değerlendirmeniz gerekir. Riskler ise şöyle sıralanabilir: